28 września.html



28 września jest 271. (w latach przestępnych 272.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 94 dni.

edytuj Święta

• imieniny obchodzą: Alodiusz, Amalia, Bernardyn, Eksuperiusz, Jan, Laurencjusz, Marek, Myślibor, Myślibora, Salomon, Sylwin, Sylwina, Tymon, Wacław, Wacława, Więcesław, Więcesława i Wawrzyniec.
• Czechy – Święto Państwowości Czeskiej / Dzień św. Wacława patrona Czech
• Tajwan – Dzień Nauczyciela
• Wspomnienia i święta Kościoła katolickiego
  • św. Wacław Czeski,
  • św. Alodiusz
  • bł. Bernardyn z Feltre
  • św. Eksuperiusz
  • św. Eustochia
  • św. Lioba
  • św. Salomon
  • św. Sylwin
  • św. Tymon

edytuj Wydarzenia w Polsce

• 1651 – Zawarto ugodę polsko-kozacką w Białej Cerkwi kończącą powstanie Chmielnickiego.
• 1865 – Warszawa: odbyła się prapremiera Strasznego Dworu zakończona wielką manifestacją patriotyczną.
• 1901 – Otwarto Teatr Wielki w Łodzi.
• 1939- kampania wrześniowa:
  • Skapitulowała Warszawa.
  • III Rzesza i ZSRR dokonały wbrew prawu międzynarodowemu wytyczenia granicy niemiecko-sowieckiej na okupowanym wojskowo terytorium Polski.
  • Rozpoczęła się bitwa pod Szackiem.
• 1944 – 59. dzień powstania warszawskiego: od tego dnia punktami oporu powstańczego były Żoliborz i Śródmieście.
• 1946 – Katastrofa kolejowa na stacji Łódź Kaliska: zginęło 21 osób, a ponad 40 zostało rannych.
• 1953 – Na żądanie władz PRL przewodnictwo Konferencji Episkopatu Polski przejął biskup Michał Klepacz.
• 1958 – Karol Wojtyła został mianowany biskupem.
• 1990 – Powstała druga w kraju komercyjna rozgłośnia radiowa – Radio ZET.
• 1999 – Powstał Stobrawski Park Krajobrazowy.
• 2001 – Odbyła się premiera filmu Cześć Tereska.
• 2006 – Została otwarta Galeria Krakowska.

edytuj Wydarzenia na świecie

Bitwa pod Salaminą – 480 p.n.e

Zobacz zbiór multimediów na Wikimedia Commons:
28 września

•  480 p.n.e. – II wojna perska: flota grecka pod dowództwem Temistoklesa pokonała w bitwie pod Salaminą Persów.
•    48 p.n.e. – Gnejusz Pompejusz został zamordowany z polecenia władcy Egiptu Ptolemeusza XIII.
•   351 – Konstancjusz II pokonał Magnencjusza w bitwie pod Mursją.
•   787 – Zaczął się Sobór Nicejski II.
•   995 – Przemyślidzi i Wrszowcy dokonali rzezi czeskiego rodu Sławnikowiców, z których wywodził się święty Wojciech.
• 1066 – Wilhelm Zdobywca wraz ze swą armią wylądował w Anglii – rozpoczęła się inwazja Normanów.
• 1362 – Urban V został wybrany na papieża.
• 1542 – Juan Rodríguez Cabrillo jako pierwszy Europejczyk dotarł do Kalifornii.
• 1781 – Wojna o niepodległość USA: rozpoczęło się oblężenie Yorktown.
• 1823 – Leon XII rozpoczął swój pontyfikat.
• 1864 – Londyn: została utworzona I Międzynarodówka.
• 1867 – Toronto zostało stolicą prowincji Ontario.
• 1893 – Powstał klub sportowy FC Porto.
• 1911 – Pod pretekstem naruszenia włoskich interesów w tureckiej Trypolitanii i Cyrenajce Włochy przedstawiły Turcji ultimatum, a dzień później wypowiedziały wojnę.
• 1931 – Praga: otwarto ogród zoologiczny.
• 1936 – Generał Francisco Franco został dowódcą sił nacjonalistycznych w Hiszpanii.
• 1938 – Rozpoczęło się, zorganizowane z inicjatywy Benito Mussoliniego spotkanie szefów rządów Niemiec, Włoch, Wielkiej Brytanii i Francji w Monachium w sprawie rozwiązania kwestii czechosłowackiej.
• 1939 – II wojna światowa: w Moskwie ZSRR podpisał z Niemcami traktat sowiecko-niemiecki o granicach i przyjaźni.
• 1950 – Indonezja została członkiem ONZ.
• 1958 – Francja przyjęła nową konstytucję; powstała V Republika.
• 1958 – Madagaskar opowiedział się w referendum za autonomią w ramach Wspólnoty Francuskiej.
• 1960 – Mali oraz Senegal zostały członkami ONZ.
• 1961 – Syria opuściła Zjednoczoną Republikę Arabską.
• 1978 – Po 33 dniach pontyfikatu zmarł papież Jan Paweł I.
• 1978 – w zasadzce KGB nad rzeką Võhandu poległ August Sabbe – ostatni estoński antykomunistyczny partyzant w ówczesnym ZSRR
• 1994 – Bałtyk: zatonął prom Estonia. Zginęły 852. osoby.
• 1995 – Izrael podpisał porozumienie pokojowe z Organizacją Wyzwolenia Palestyny.
• 2000 – Palestyńczycy rozpoczęli drugą intifadę.
• 2003 – Przez kilka godzin Włochy pozbawione zostały prądu. Powodem była awaria elektrowni we Francji i Szwajcarii, w których 2 z 4 linii doprowadzających prąd do Włoch zostały zerwane.
• 2003 – Pierwszy satelita europejski SMART-1 został umieszczony na orbicie księżycowej. Na orbicie umieszczone zostały również 2 satelity telekomunikacyjne.
• 2005 – Pentagon ostatecznie zaaprobował wprowadzenie do produkcji seryjnej samolotów V-22 Osprey.
• 2006 – Otwarto port lotniczy Bangkok-Suvarnabhumi.
• 2008 – Pakistan: talibowie uprowadzili polskiego geologa Piotra Stańczaka.
• 2009 – W trakcie brutalnego tłumienia przez juntę wojskową protestów w Gwinei zginęło blisko 160 osób, ponad 1 000 zostało rannych.

edytuj Urodzili się

•   551 p.n.e. – Konfucjusz, chiński filozof (zm. 479 p.n.e.)
• 1565 – Alessandro Tassoni, włoski poeta (zm. 1635)
• 1789 – Richard Bright, angielski lekarz (zm. 1858)
• 1797 – Fiodor Litke, rosyjski odkrywca, geograf (zm. 1882)
• 1803 – Prosper Mérimée, francuski pisarz (zm. 1870)
• 1821 – (lub 29 listopada) Karol Brzozowski, polski poeta, botanik, geolog, geograf, etnolog (zm. 1904)
• 1826 – Andrzej Thiel, niemiecki duchowny katolicki, biskup warmiński (zm. 1908)
• 1828 – Friedrich Albert Lange, niemiecki filozof (zm. 1875)
• 1829 – Jan Kanty Działyński, polski działacz społeczny i polityczny (zm. 1880)
• 1835 – Leopold Świerz, polski taternik (zm. 1911)
• 1841 – Georges Clemenceau, francuski polityk (zm. 1929)
• 1852 – Henri Moissan, francuski chemik, noblista (zm. 1907)
• 1863 – Karol I, król Portugalii (zm. 1908)
• 1867 – Kiichiro Hiranuma, japoński polityk, premier Japonii (zm. 1952)
• 1871 – Pietro Badoglio, włoski dowódca wojskowy, polityk, premier Włoch (zm. 1956)
• 1873 – Wacław Berent, polski pisarz (zm. 1940)
• 1879 – Benjamin Christensen, duński scenarzysta, reżyser, aktor (zm. 1959)
• 1882 – Eugeni d'Ors, hiszpański pisarz, filozof (zm. 1954)
• 1887 – Avery Brundage, amerykański działacz sportowy (zm. 1975)
• 1891 – Myrtle Gonzalez, amerykańska aktorka (zm. 1918)
• 1891 – Wacław Zdanowicz, polski aktor, reżyser (zm. 1958)
• 1892 – Elmer Rice, amerykański pisarz (zm. 1967)
• 1895 – Wallace Harrison, amerykański architekt (zm. 1981)
• 1896 – Franciszek Fołtyn, polski księgarz, drukarz, wydawca
• 1905 – Max Schmeling, niemiecki bokser (zm. 2005)
• 1905 – Marian Turwid, polski pisarz, malarz (zm. 1987)
• 1908 – Marin Goleminow, bułgarski kompozytor (zm. 2000)
• 1910 – Michał Matyas, polski piłkarz, selekcjoner reprezentacji (zm. 1975)
• 1911 – Wacław Stępień, polski satyryk, autor tekstów piosenek (zm. 1993)
• 1913 – Eblis Peters, angielska pisarka (zm. 1995)
• 1915 – Ethel Rosenberg, amerykańska szpieg (zm. 1953)
• 1916 – Francis Cockfield, brytyjski polityk (zm. 2007)
• 1916 – Peter Finch, angielski aktor (zm. 1977)
• 1916 – Olga Lepieszyńska, rosyjska balerina (zm. 2008)
• 1919 – Franciszek Adamkiewicz, polski inżynier, polityk, minister (zm. 1986)
• 1922 – Zofia Jarończyk, polska aktorka
• 1922 – Edward Zajicek, polski kierownik produkcji filmowej
• 1924 – Marcello Mastroianni, włoski aktor (zm. 1996)
• 1927 – Thomas Altizer, amerykański teolog
• 1927 – Michał Caputa, polski polityk, działacz NSZZ Solidarność (zm. 2008)
• 1927 – Robert Thomas, francuski pisarz (zm. 1989)
• 1928 – Koko Taylor, amerykańska piosenkarka bluesowa (zm. 2009)
• 1929 – Jan Matyjaszkiewicz, polski aktor
• 1929 – Nikołaj Ryżkow, radziecki polityk, premier ZSRR
• 1930 – Mieczysław Czechowicz, polski aktor (zm. 1991)
• 1930 – Immanuel Wallerstein, amerykański socjolog
• 1931 – Franciszek Kania, polski duchowny katolicki, pallotyn, misjonarz (zm. 2005)
• 1931 – Ryszard Kulesza, polski piłkarz, trener piłkarski, selekcjoner reprezentacji Polski (zm. 2008)
• 1932 – Víctor Jara, chilijski bard, gitarzysta, poeta, autor tekstów piosenek (zm. 1973)
• 1934 – Brigitte Bardot, francuska aktorka
• 1936 – Mylène Demongeot, francuska aktorka
• 1936 – Stenia Kozłowska, polska piosenkarka
• 1938 – Miaczysłau Hryb, białoruski polityk, przewodniczący Rady Najwyższej Białorusi
• 1939 – Paweł Unrug, polski aktor, reżyser filmowy
• 1940 – Aleksandr Iwanczenkow, rosyjski kosmonauta
• 1940 – Leszek Perth, polski dziennikarz radiowy
• 1941 – Maciej Nowicki, polski polityk, ekolog
• 1941 – Edmund Stoiber, niemiecki polityk
• 1942 – Pierre Clémenti, francuski aktor (zm. 1999)
• 1943 – J.T. Walsh, amerykański aktor (zm. 1998)
• 1945 – Joanna Michałowska-Gumowska, polska polityk
• 1946 – Jeffrey Jones, amerykański aktor
• 1946 – Helen Shapiro, angielska piosenkarka
• 1947 – Sheikh Hasina, polityk Bangladeszu, premier Bangladeszu
• 1947 – Wacław Oszajca, polski duchowny katolicki, pisarz, duszpasterz akademicki
• 1950 – John Sayles, amerykański reżyser filmowy
• 1950 – Peter Timm, niemiecki reżyser filmowy
• 1952 – Sylvia Kristel, holenderska aktorka
• 1953 – Otmar Hasler, polityk Liechtensteinu, premier Liechtensteinu
• 1956 – Waldemar Dziki, polski reżyser, producent filmowy
• 1956 – Nicholas Reeves, angielski egiptolog
• 1957 – Ryszard Kasyna, polski duchowny katolicki, biskup gdański
• 1957 – Mirosław Orzechowski, polski dziennikarz, polityk
• 1960 – Jennifer Rush, amerykańska piosenkarka
• 1961 – Jordanka Donkowa, bułgarska lekkoatletka, płotkarka, mistrzyni olimpijska
• 1961 – Paweł Mścisławski, polski basista zespołów: Oddział Zamknięty i Lady Pank
• 1963 – Érik Comas, były francuski kierowca Formuły 1
• 1963 – Adam Nowak, polski gitarzysta i wokalista zespołu Raz, Dwa, Trzy, kompozytor
• 1963 – Andrzej Zeńczewski, polski gitarzysta i wokalista zespołów: Daab i T.Love
• 1965 – Ginger Fish, amerykański perkusista zespołu Marilyn Manson
• 1967 – Mira Sorvino, amerykańska aktorka
• 1967 – Włodzimierz Zawadzki, polski zapaśnik
• 1968 – Francois Botha, południowoafrykański bokser
• 1968 – Mika Häkkinen, fiński kierowca wyścigowy
• 1968 – Michelle Meldrum, amerykańska piosenkarka (zm. 2008)
• 1968 – Naomi Watts, australijska aktorka
• 1972 – Katarzyna Bujakiewicz, polska aktorka
• 1972 – Werner Schlager, austriacki tenisista stołowy
• 1974 – Damian Dacewicz, polski siatkarz
• 1974 – Joonas Kolkka, fiński piłkarz
• 1974 – Martyna Wojciechowska, polska dziennikarka, podróżniczka
• 1977 – Julien Pillet, francuski szermierz
• 1978 – Paulina Boenisz, polska pięcioboiska
• 1978 – Krzysztof Prałat, polski aktor
• 1979 – Bam Margera, amerykański skateboardzista
• 1979 – Jerzy Jan Połoński, polski aktor, piosenkarz, artysta kabaretowy
• 1981 – Marcin Jędrusiński, polski lekkoatleta, sprinter
• 1981 – Guillaume Samica, francuski siatkarz
• 1982 – Abhinav Bindra, indyjski strzelec sportowy
• 1983 – Michael Kraus, niemiecki piłkarz ręczny
• 1983 – Michał Winiarski, polski siatkarz
• 1987 – Hilary Duff, amerykańska piosenkarka, aktorka
• 1990 – Zhu Qianwei, chińska pływaczka
• 2000 – Frankie Jonas, amerykański aktor dziecięcy

edytuj Zmarli

•    48 p.n.e. – Gnejusz Pompejusz Magnus, rzymski wódz, polityk (ur. 106 p.n.e.)
•   235 – Poncjan, święty, papież (ur. ?)
•   935 – Wacław I Święty, książę Czech (ur. ok. 907)
• 1057 – Otton ze Schweinfurtu, książę Szwabii (ur. ok. 1000)
• 1197 – Henryk VI Hohenstauf, cesarz Świętego Cesarstwa Rzymskiego Narodu Niemieckiego (ur. 1165)
• 1304 – Elżbieta, księżna legnicko-wrocławska (ur. 1261/3)
• 1429 – Cymbarka, żona księcia Ernesta Żelaznego (ur. 1394/7)
• 1530 – Andrea del Sarto, włoski malarz (ur. 1486)
• 1859 – Karl Ritter, niemiecki geograf (ur. 1779)
• 1873 – Émile Gaboriau, francuski pisarz, dziennikarz (ur. 1832)
• 1891 – Herman Melville, amerykański pisarz (ur. 1819)
• 1895 – Gustaw Ehrenberg, polski pisarz (ur. 1818)
• 1895 – Ludwik Pasteur, francuski mikrobiolog, wynalazca szczepionki (ur. 1822)
• 1899 – Giovanni Segantini, włoski malarz (ur. 1858)
• 1907 – Fryderyk I Badeński, wielki książę Badenii (ur. 1826)
• 1917 – Thomas Ernest Hulme, angielski filozof, eseista, poeta (ur. 1883)
• 1918 – Georg Simmel, niemiecki socjolog, filozof (ur. 1858)
• 1925 – Władysław Leon Grzędzielski, polski prawnik, polityk, minister aprowizacji (ur. 1864)
• 1939 – Felicjan Szopski, polski kompozytor, krytyk i pedagog muzyczny (ur. 1865)
• 1941 – Józef Chmieliński, polski aktor (ur. 1862)
• 1944 – Maria Kaupe, polska śpiewaczka (ur. 1907)
• 1953 – Edwin Hubble, amerykański astronom (ur. 1889)
• 1956 – William Boeing, amerykański konstruktor samolotów (ur. 1881)
• 1961 – Jan Kanty Zamoyski, polski artystokrata (ur. 1900)
• 1964 – Harpo Marx, amerykański aktor (ur. 1888)
• 1965 – Zbigniew Przeradzki, polski aktor, reżyser teatralny (ur. 1907)
• 1966 – André Breton, francuski pisarz (ur. 1896)
• 1970 – John Dos Passos, amerykański pisarz (ur. 1896)
• 1970 – Gamal Abdel Naser, egipski polityk, prezydent Egiptu (ur. 1918)
• 1975 – Lucjan Bernacki, polski duchowny katolicki, biskup gnieźnieński (ur. 1902)
• 1975 – Ryszard Potocki, polski scenograf (ur. 1915)
• 1978 – Jan Paweł I, papież (ur. 1912)
• 1978 – August Sabbe, estoński ostatni antykomunistyczny partyzant (ur. 1909)
• 1981 – Rómulo Betancourt, wenezuelski polityk, prezydent Wenezueli (ur. 1908)
• 1986 – Ewa Szelburg-Zarembina, polska pisarka (ur. 1899)
• 1987 – Roman Brandstaetter, polski pisarz (ur. 1906)
• 1989 – Ferdinand Marcos, filipiński polityk, prezydent Filipin (ur. 1917)
• 1991 – Miles Davis, amerykański trębacz jazzowy, kompozytor (ur. 1926)
• 1993 – Edward Kisiel, polski duchowny katolicki, arcybiskup białostocki (ur. 1918)
• 1993 – Jerzy Śliwa, polski aktor (ur. 1909)
• 1995 – Henryk Dudziński, polski aktor (ur. 1923)
• 1997 – Bogdan Blindow, polski animator kultury (ur. 1944)
• 2000 – Pierre Trudeau, kanadyjski polityk, premier Kanady (ur. 1919)
• 2003 – Elia Kazan, amerykański pisarz, reżyser filmowy pochodzenia greckiego (ur. 1909)
• 2003 – Tadeusz Zieliński, polski prawnik, polityk, Rzecznik Praw Obywatelskich (ur. 1926)
• 2004 – Mulk Raj Anand, indyjski pisarz (ur. 1905)
• 2004 – Wiktor Rozow, rosyjski dramaturg (ur. 1913)
• 2007 – Andrzej Bieniasz, polski aktor (ur. 1948)
• 2007 – Evelyn Knight, amerykańska piosenkarka (ur. 1917)
• 2007 – Adam Kozłowiecki, polski duchowny katolicki, kardynał, misjonarz, arcybiskup Lusaki (ur. 1911)
• 2007 – Martin Manulis, amerykański producent filmowy (ur. 1915)
• 2008 – Andrzej Badeński, polski lekkoatleta, biegacz, medalista olimpijski (ur. 1943)
• 2008 – Adolf Branald, czeski pisarz (ur. 1910)