29 marca.html



29 marca jest 88. (w latach przestępnych 89.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 277 dni.

edytuj Święta

• imieniny: Bertold, Cyryl, Eustacjusz, Eustachy, Eustazja, Eustazjusz, Eustazy, Ludolf, Ludolfina, Marek, Satur, Satura, Stefan, Teodor, Wiktoryn
• Madagaskar – Rocznica Powstania 1947 roku
• Republika Środkowoafrykańska – Dzień Barthelemiego Bogandy
• Dzień Metalowca

edytuj Wydarzenia w Polsce

• 1790 – Zawarto przymierze polsko-pruskie.
• 1848 – Z inicjatywy Adama Mickiewicza w Rzymie powstała formacja wojskowa zwana Legionem Mickiewicza.
• 1923 – Kartuzy uzyskały prawa miejskie.
• 1943 – Oddział Jędrusiów wspólnie z grupą AK rozbił więzienie niemieckie w Mielcu i uwolnił 126 więźniów.
• 2008 – W Słupsku i Redzikowie doszło do protestów przeciwko instalacji w Polsce amerykańskiej tarczy antyrakietowej.

edytuj Wydarzenia na świecie

Sonda Mariner 10

• 1461 – Wojna Dwóch Róż: w bitwie pod Towton Edward IV pokonał Lancasterów.
• 1644 – W bitwie pod Cheriton wojska parlamentarne pokonały rojalistów.
• 1827 – 20 000 osób przybyło na pogrzeb Ludwika van Beethovena, który odbył się w Wiedniu.
• 1871 – Otwarto Royal Albert Hall w Londynie.
• 1899 – Pionier radia Guglielmo Marconi dokonał pierwszego przekazu za pomocą telegrafu bezprzewodowego między Wielką Brytanią a kontynentem.
• 1910 – Henri Fabre wystartował z jeziora Berre na pierwszym w świecie hydroplanie.
• 1919 – Pierwszy samochód marki Tatra został wyprodukowany w Czechosłowacji.
• 1959 – Odbyła się premiera filmu Pół żartem, pół serio.
• 1961 – USA: ratyfikowano 23. poprawkę do Konstytucji, uprawniającą mieszkańców Dystryktu Kolumbii do głosowania w wyborach prezydenckich.
• 1969 – Odbył się 14. Konkurs Piosenki Eurowizji w Madrycie.
• 1971 – Charles Manson i wspólnicy zostali skazani na śmierć.
• 1974 – NASA: Mariner 10 jaka pierwsza i jak dotychczas jedyna sonda zbliżyła się do Merkurego.
• 1983 – Uruchomiono pierwszy komputer typu laptop.
• 1983 – Helmut Kohl został zaprzysiężony na kanclerza Niemiec.
• 1994 – Serbowie i Chorwaci podpisali zawieszenie ognia.
• 1998 – W Portugalii otwarto najdłuższy w Europie Most Vasco da Gama.
• 1998 – Wybory parlamentarne na Ukrainie wygrali komuniści.
• 2004 – Bułgaria, Estonia, Łotwa, Litwa, Rumunia, Słowacja i Słowenia przystąpiły do NATO.
• 2004 – W Irlandii – jako pierwszym kraju na świecie – wprowadzono całkowity zakaz palenia w pubach i restauracjach.
• 2006 – Miało miejsce całkowite zaćmienie Słońca widoczne w północnej Afryce, w Turcji i w Kazachstanie.

edytuj Urodzili się

• 1769 – Nicolas Jean de Dieu Soult, francuski polityk, premier Francji (zm. 1851)
• 1774 – Franciszek Pawłowski, polski duchowny katolicki, biskup płocki (zm. 1852)
• 1790 – John Tyler, amerykański polityk, prezydent USA (zm. 1862)
• 1826 – Wilhelm Liebknecht, niemiecki polityk (zm. 1900)
• 1835 – Elihu Thomson, amerykański wynalazca (zm. 1937)
• 1837 – Władysław Sabowski, polski pisarz, dziennikarz, tłumacz (zm. 1888)
• 1865 – Antoni Listowski, polski dowódca wojskowy, generał dywizji (zm. 1927)
• 1869 – Edwin Luytens, brytyjski architekt (zm. 1944)
• 1873 – Tullio Levi-Civita, włoski matematyk (zm. 1941)
• 1875 – Lou Hoover, pierwsza dama USA (zm. 1944)
• 1877 – Alois Kayser, niemiecki misjonarz katolicki (zm. 1944)
• 1883 – Julian Tokarski, polski mineralog, gleboznawca, profesor Uniwersytetu Lwowskiego (zm. 1961)
• 1885 – Dezső Kosztolányi, węgierski pisarz (zm. 1936)
• 1890 – Harold Spencer Jones, brytyjski astronom (zm. 1960)
• 1892 – József Mindszenty, węgierski duchowny katolicki, prymas Węgier (zm. 1975)
• 1899 – Ławrientij Beria, radziecki działacz komunistyczny, szef NKWD (zm. 1953)
• 1901 – Ewen Montagu, brytyjski prawnik, pisarz (zm. 1985)
• 1902 – Marcel Aymé, francuski pisarz (zm. 1967)
• 1911 – Freya von Moltke, działaczka opozycji antyhitlerowskiej (zm. 2010)
• 1916 – Peter Geach, brytyjski filozof
• 1916 – Eugene McCarthy, amerykański polityk, członek Izby Reprezentantów (zm. 2005)
• 1917 – Witold Hensel, polski archeolog, prehistoryk, polityk (zm. 2008)
• 1919 – Eileen Heckart, amerykańska aktorka (zm. 2001)
• 1919 – Ryszard Rosin, polski historyk, mediewista (zm. 2002)
• 1920 – Hieronim Konieczka, polski aktor (zm. 1994)
• 1921 – Jacqueline Joubert, francuska spikerka telewizyjna (zm. 2005)
• 1922 – Stanisław Santor, polski skrzypek (zm. 1999)
• 1927 – John Vane, brytyjski farmakolog, laureat Nagrody Nobla (zm. 2004)
• 1928 – Philip Locke, brytyjski aktor (zm. 2004)
• 1929 – Lennart Meri, estoński polityk, dziennikarz, publicysta, prezydent Estonii (zm. 2006)
• 1931 – Arne Selmosson, szwedzki piłkarz, reprezentant Szwecji (zm. 2002)
• 1931 – Stanisław Stanuch, polski pisarz, publicysta
• 1935 – Wolfgang Uhlmann, niemiecki szachista, arcymistrz
• 1937 – Akio Jissoji, japoński reżyser filmowy (zm. 2006)
• 1942 – Jerzy Uziębło, polski działacz państwowy, kapitan żeglugi wielkiej
• 1943 – Jan Banaś, polski piłkarz
• 1943 – Paola Binetti – włoska lekarka, naukowiec i senator
• 1943 – Eric Idle, brytyjski aktor, członek grupy Monty Python
• 1943 – Marcin Kudej, polski profesor zwyczajny nauk prawnych, konstytucjonalista, znawca prawa parlamentarnego (zm. 2007)
• 1943 – John Major, brytyjski polityk, premier Wielkiej Brytanii
• 1943 – Vangelis, grecki muzyk, twórca muzyki elektronicznej
• 1945 – Walt Frazier, amerykański koszykarz
• 1946 – Piotr Müldner-Nieckowski, polski pisarz, lekarz, językoznawca
• 1947 – Zbigniew Galek, polski polityk, poseł na Sejm RP (zm. 2008)
• 1949 – Michael Brecker, amerykański saksofonista jazzowy (zm. 2007)
• 1949 – Yuri Stern, izraelski polityk (zm. 2007)
• 1951 – Roger Myerson, amerykański ekonomista, laureat Nagrody Nobla
• 1951 – Jarosław Śmietana, polski gitarzysta jazzowy
• 1955 – Dmytro Sydor, rusiński działacz społeczny i polityczny
• 1957 – Christopher Lambert, amerykański aktor
• 1957 – Michael Foreman, amerykański astronauta
• 1959 – Aleksander Nauman, polski polityk, wiceminister zdrowia, szef Narodowego Funduszu Zdrowia
• 1964 – Elle Macpherson, australijska modelka, aktorka
• 1965 – William Oefelein, amerykański astronauta
• 1971 – Maciej Zieliński, polski kompozytor
• 1974 – Marc Gene, hiszpański kierowca wyścigowy
• 1974 – Reni Jusis, polska wokalistka
• 1976 – Jennifer Capriati, amerykańska tenisistka
• 1979 – Piotr Gutkowski, polski wokalista zespołu Indios Bravos
• 1980 – Piotr Głowacki, polski aktor
• 1982 – Takizawa Hideaki, japoński piosenkarz, tancerz, aktor
• 1984 – Roman Kienast, austriacki piłkarz, reprezentant Austrii
• 1984 – Juan Mónaco, argentyński tenisista
• 1986 – Romina Oprandi, włoska tenisistka
• 1986 – Paweł Podsiadło, polski piłkarz ręczny, reprezentant Polski
• 1987 – Mohammad Samimi, irański lekkoatleta
• 1987 – Marc Valiente, hiszpański piłkarz

edytuj Zmarli

• 1512 – Łukasz Watzenrode, polski duchowny katolicki, biskup warmiński, dyplomata, mecenas sztuki i nauki (ur. 1447)
• 1550 – Stanisław Łaski, polski publicysta, wojewoda sieradzki, teoretyk wojskowości, podróżnik, dyplomata
• 1552 – Guru Lehna Agad, drugi sikhijski Guru
• 1611 – Szymon Syreński, polski botanik (ur. ok. 1540)
• 1772 – Emanuel Swedenborg, szwedzki naukowiec, filozof, mistyk (ur. 1688)
• 1788 – Charles Wesley, angielski teolog, współtwórca metodyzmu (ur. 1707)
• 1792 – Gustaw III, król Szwecji (ur. 1746)
• 1794 – Jean Condorcet, francuski filozof, matematyk, ekonomista, polityk (ur. 1743)
• 1818 – Alexandre Pétion, haitański polityk (ur. 1770)
• 1863 – Józef Lompa, polski nauczyciel, działacz społeczny i narodowy na Śląsku (ur. 1797)
• 1870 – Paul Emile Botta, francuski archeolog pochodzenia włoskiego (ur. 1802)
• 1912 – Robert Falcon Scott, brytyjski oficer marynarki, badacz Antarktyki (ur. 1868)
• 1925 – Bajram Curri, albański działacz niepodległościowy (ur. 1862)
• 1937 – Karol Szymanowski, polski kompozytor (ur. 1882)
• 1939 – Gerardo Machado y Morales, kubański polityk (ur. 1871)
• 1943 – Stefan Balicki, polski pisarz (ur. 1899)
• 1947 – Stanisław Celichowski, polski działacz polityczny (ur. 1885)
• 1951 – Géza Maróczy, węgierski szachista (ur. 1870)
• 1959 – Barthélemy Boganda, środkowoafrykański polityk (ur. 1910)
• 1963 – Pola Gojawiczyńska, polska pisarka (ur. 1896)
• 1979 – Tadeusz Łopalewski, polski pisarz, tłumacz (ur. 1900)
• 1980 – Annunzio Mantovani, włoski kompozytor (ur. 1905)
• 1982 – Carl Orff, niemiecki kompozytor (ur. 1895)
• 1982 – Nathan Twining, amerykański generał (ur. 1897)
• 1993 – Štefan Uher, słowacki reżyser filmowy (ur. 1930)
• 2001 – John Lewis, amerykański pianista jazzowy, kompozytor (ur. 1920)
• 2004 – Charles Grenzbach, amerykański filmowiec (ur. 1923)
• 2004 – Witold Jurasz, polski polityk, dyplomata, ambasador (ur. 1931)
• 2004 – Joseph Salame, syryjski duchowny katolicki rytu maronickiego (ur. 1914)
• 2005 – Howell Heflin, amerykański polityk (ur. 1921)
• 2005 – Marek Olewiński, polski polityk, poseł na Sejm RP (ur. 1947)
• 2008 – Josef Mikl, austriacki malarz, grafik (ur. 1929)
• 2008 – Emanuel Mink, polski działacz komunistyczny (ur. 1910)
• 2008 – Rajko Mitić, jugosłowiański piłkarz (ur. 1922)
• 2009 – Stanisław Dróżdż, polski poeta, artysta sztuk wizualnych (ur. 1939)
• 2009 – Władimir Fiedotow, rosyjski piłkarz, reprezentant Związku Radzieckiego (ur. 1943)
• 2009 – Andy Hallett, amerykański aktor (ur. 1975)
• 2009 – Maurice Jarre, francuski kompozytor, twórca muzyki filmowej, laureat Oscara (ur. 1924)